Przejdź do treści

ISO 20022

Co to oznacza dla Twoich płatności?

Kredyt handlowy
CO TO JEST STANDARD ISO 20022?

ISO 20022 to globalny, otwarty standard komunikacji dla instytucji finansowych, ustanowiony przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) – niezależny, pozarządowy organ normalizacyjny. Jest to język oparty na słowniku biznesowym, który ujednolica wiele istniejących, rozproszonych standardów.

NOWY STANDARD, NOWE MOŻLIWOŚCI
CO TE ZMIANY OZNACZAJĄ DLA TWOJEJ FIRMY?

Globalna migracja na standard ISO 20022 wprowadza zmiany w dwóch kluczowych obszarach codziennej pracy z bankiem: zlecaniu przelewów i wyciągach otrzymywanych z banku. Poniżej wyjaśniamy, na co warto zwrócić uwagę w każdym z tych procesów.

Zmiany w zlecaniu przelewów
Adres odbiorcy 

Wraz z wprowadzeniem standardu ISO 20022, kluczowe staje się precyzyjne przygotowanie danych w zleceniach płatniczych. Najważniejsza zmiana z Państwa perspektywy dotyczy sposobu zapisu informacji o odbiorcy, a w szczególności jego adresu. Poniżej wyjaśniamy, na czym ta zmiana polega i jak się do niej przygotować.

 
 Adres odbiorcy

Jak jest obecnie? 

 Co się zmieni wkrótce?

Adres odbiorcy jest wpisywany jako jeden, ciągły tekst (tzw. adres nieustrukturyzowany). Taka konstrukcja powoduje, że systemom trudno jest interpretować jego poszczególne części. Ten format zostanie wycofany.

Adres będzie musiał być podzielony na osobne pola. Minimum wymagane to miasto i kraj. Pozostałe dane adresowe będą mogły być podane także w osobnych polach (tworząc łącznie tzw. adres ustrukturyzowany). Alternatywnie, nadal dostępne będzie jedno, ciągłe pole adresu, ale nawet w tym wariancie nadal niezbędne będzie osobne podanie przynajmniej miasta oraz kraju (tworząc tzw. adres hybrydowy). Obie te formy będą wspierane. Dzięki temu kluczowe dane będą jednoznaczne, co zapewni szybsze i bardziej automatyczne przetwarzanie płatności.

Jak się przygotować?

  •  Przegląd danych w systemach ERP/FK: jeśli do zlecania przelewów wykorzystują Państwo dane z własnych systemów (ERP/FK), prosimy upewnić się, że dane adresowe kontrahentów zawierają co najmniej miasto i kraj, oraz że Państwa system potrafi je poprawnie przenieść do pliku z przelewem.
  • Aktualizacja szablonów w CitiDirect: jeśli korzystają Państwo z zapisanych w CitiDirect szablonów/preformatów, prosimy o ich weryfikację i uzupełnienie o brakujące dane adresowe, gdy będą one dostępne.
  • Planowanie i wykonanie testów: Zachęcamy do wczesnego zaplanowania i przeprowadzenia testów. 

 

Zmiany dotyczące poszczególnych rodzajów płatności

Choć ogólna zasada dotycząca strukturyzacji danych jest wspólna, terminy jej wprowadzenia oraz inne szczegółowe wymagania różnią się w zależności od rodzaju płatności.

 
Płatności krajowe (PLN)

Jak jest obecnie na rynku?

Co się zmieni wkrótce na rynku?
  • Podstawowy system płatności krajowych, Elixir, działa na niezmienionych zasadach, tj. nie jest oparty o ISO 20022.
  • System płatności natychmiastowych, Express Elixir, także działa na niezmienionych zasadach, tj. nie jest oparty o ISO 20022.
  • System płatności wysokokwotowych, SORBNET, został zmigrowany na standard ISO 20022 we wrześniu 2025 r.
  • Trwają prace zmierzające do migracji systemu Elixir na standard ISO 20022. Do połowy 2027 r. nie spodziewamy się zmian istotnie wpływających na Państwa procesy.
  • System Express Elixir nie jest obecnie migrowany na standard ISO 20022.
  • System SORBNET jest regularnie aktualizowany. Najbliższa zmiana, planowana na listopad 2026 r., będzie skutkowała wycofaniem obsługi adresu nieustrukturyzowanego. Dostępny będzie adres ustrukturyzowany oraz hybrydowy.

Jak jest obecnie w Citi Handlowy?

Co się zmieni wkrótce w Citi Handlowy?
  • Jeśli zlecają Państwo płatności wypełniając formatkę przelewu krajowego w CitiDirect, mogą Państwo uzupełnić adres odbiorcy (w formie nieustrukturyzowanej).
  • Jeśli zlecają Państwo płatności importując pliki płaskie do systemu CitiDirect, mogą Państwo także uzupełnić adres odbiorcy (w formie nieustrukturyzowanej).
  • Jeśli zlecają Państwo płatności komunikatami XML poprzez CitiConnect, mają Państwo możliwość wskazania adresu odbiorcy poprzez uzupełnienie pola <AdrLine>.
  • Podawanie adresu odbiorcy nadal nie będzie obowiązkowe, ale jeśli go Państwo wskażą, to od listopada 2026 r. wymagane będzie podanie przynajmniej miasta oraz kraju w odpowiednich polach.
  • Formatka przelewu krajowego w CitiDirect, jak również szablony/preformaty, wzbogacą się o pola: miasto i kraj.
  • Pliki płaskie zostaną rozbudowane o pola: miasto i kraj.
  • Komunikaty XML będą wspierały zarówno format hybrydowy, jak i ustrukturyzowany.

 

 
Płatności w euro (SEPA)

Jak jest obecnie na rynku?

Co się zmieni wkrótce na rynku?
  • Schemat SEPA został zbudowany w oparciu o standard ISO 20022 i w takim kształcie obecnie działa.
  • Schemat SEPA jest regularnie aktualizowany. Najbliższa zmiana, planowana na listopad 2026 r., będzie skutkowała wycofaniem obsługi adresu nieustrukturyzowanego. Dostępny będzie adres ustrukturyzowany oraz hybrydowy.

Jak jest obecnie w Citi Handlowy?

Co się zmieni wkrótce w Citi Handlowy?
  • Jeśli zlecają Państwo płatności wypełniając formatkę przelewu SEPA w CitiDirect, mogą Państwo uzupełnić adres odbiorcy (w formie nieustrukturyzowanej).
  • Jeśli zlecają Państwo płatności importując pliki płaskie do systemu CitiDirect, mogą Państwo także uzupełnić adres odbiorcy (w formie nieustrukturyzowanej).
  • Jeśli zlecają Państwo płatności komunikatami XML poprzez CitiConnect, mają Państwo możliwość wskazania adresu odbiorcy poprzez uzupełnienie pola <AdrLine>.
  • Podawanie adresu odbiorcy nadal nie będzie obowiązkowe, ale jeśli go Państwo wskażą, to od listopada 2026 r. wymagane będzie podanie przynajmniej miasta oraz kraju w odpowiednich polach.
  • Formatka przelewu SEPA w CitiDirect, jak również szablony/preformaty, wzbogacą się o pola: miasto i kraj.
  • Pliki płaskie zostaną rozbudowane o pola: miasto i kraj.
  • Komunikaty XML będą wspierały zarówno format hybrydowy, jak i ustrukturyzowany.

 

 
 Płatności zagraniczne (SWIFT)

Jak jest obecnie na rynku?

Co się zmieni wkrótce na rynku?
  • Płatności transgraniczne, realizowane poprzez sieć SWIFT, zostały w latach 2023-2025 zmigrowane z komunikatów MT (np. MT103) do komunikatów MX (np. pacs.008), opartych o standard ISO 20022.
  • Obecnie SWIFT wspiera wszystkie trzy formy podawania danych adresowych stron komunikatów: nieustrukturyzowaną, ustrukturyzowaną oraz hybrydową.
  • Standardy komunikatów SWIFT są regularnie aktualizowany. Najbliższa zmiana, planowana na listopad 2026 r., będzie skutkowała wycofaniem obsługi adresu nieustrukturyzowanego. Dostępny będzie adres ustrukturyzowany oraz hybrydowy.

Jak jest obecnie w Citi Handlowy?

Co się zmieni wkrótce w Citi Handlowy?
  • Jeśli zlecają Państwo płatności wypełniając formatkę przelewu SEPA w CitiDirect, mogą Państwo uzupełnić adres odbiorcy (w formie nieustrukturyzowanej).
  • Jeśli zlecają Państwo płatności importując pliki płaskie do systemu CitiDirect, mogą Państwo także uzupełnić adres odbiorcy (w formie nieustrukturyzowanej).
  • Jeśli zlecają Państwo płatności komunikatami XML poprzez CitiConnect, mają Państwo możliwość wskazania adresu odbiorcy poprzez uzupełnienie pola <AdrLine>.
  •  Podawanie adresu odbiorcy nadal nie będzie obowiązkowe, ale jeśli go Państwo wskażą, to od listopada 2026 r. wymagane będzie podanie przynajmniej miasta oraz kraju w odpowiednich polach.
  • Choć adres odbiorcy formalnie wciąż jest nieobowiązkowy, rekomendujemy uzupełnianie tej danej, aby zapewnić sprawne przetwarzanie płatności.
  • Formatka przelewu zagranicznego w CitiDirect, jak również szablony/preformaty, wzbogacą się o pola: miasto i kraj.
  • Pliki płaskie zostaną rozbudowane o pola: miasto i kraj.
  • Komunikaty XML będą wspierały zarówno format hybrydowy, jak i ustrukturyzowany.

 

Zmiany w otrzymywanych wyciągach

Migracja na standard ISO 20022 to rewolucja w sposobie, w jaki otrzymują Państwo informacje o transakcjach na swoich rachunkach. Tradycyjne wyciągi w formatach MT940 (dzienny) i MT942 (śróddzienny) są zastępowane przez ich nowoczesne, znacznie bardziej zaawansowane odpowiedniki: camt.053 i camt.052. To nie tylko techniczna zmiana formatu pliku – to fundamentalna poprawa jakości i dostępności danych.

Ograniczenia dotychczasowych formatów MT

Tradycyjne formaty wyciągów (MT940/942) posiadały pola o ograniczonej długości i z góry narzuconej strukturze. W dobie standardu ISO 20022, gdy bank nadawcy wysyła płatność w bogatym w dane formacie MX, nasz bank, generując dla Państwa wyciąg w starym formacie MT, musi dostosować te rozbudowane informacje do jego wąskich ram.

W praktyce prowadzi to do utraty części danych, np. poprzez skracanie długich tytułów płatności lub utratę szczegółowych informacji o transakcji.

Możliwości nowych formatów camt

Nowe formaty wyciągów (camt.053 i camt.052) są natywnie zgodne ze standardem ISO 20022. Ich struktura pozwala na przeniesienie pełnego zakresu danych otrzymanych od banku nadawcy w komunikacie MX, bez żadnych strat i skrótów.

Co to oznacza w praktyce:

  • Pełna treść informacji: jeśli bank nadawcy wysłał płatność w formacie MX, na Państwa wyciągu camt pojawi się kompletny, niezmodyfikowany tytuł płatności, zawierający np. pełne numery faktur i szczegółowe opisy.
  • Ustrukturyzowane dane, np. o zwrotach: w przypadku transakcji realizowanych zgodnie ze standardem ISO 20022 (np. płatności zagraniczne), informacja o zwrocie (pacs.004) zawiera ustandaryzowany kod przyczyny (np. AC04 – Rachunek zamknięty). Ta precyzyjna informacja jest przenoszona na wyciąg camt, co ułatwia identyfikację problemu. Należy pamiętać, że np. w przypadku płatności krajowych Elixir, mechanizm zwrotów na razie pozostaje bez zmian.

Otrzymanie pełnych, ustrukturyzowanych danych na wyciągu otwiera drogę do lepszej automatyzacji procesów księgowych po Państwa stronie.

Rekomendowane działania:

  • Weryfikacja systemu ERP/FK: prosimy o kontakt z dostawcą Państwa oprogramowania finansowo-księgowego w celu potwierdzenia, że system jest w stanie importować i przetwarzać pliki w formatach camt.053 i camt.052.
  • Zmiana formatu wyciągu: prosimy o kontakt z Państwa opiekunem w Citi Handlowy w celu zlecenia zmiany formatu generowanych wyciągów z MT na camt.

Poniższa tabela przedstawia, jak kluczowe, tradycyjne komunikaty MT są zastępowane przez ich nowe odpowiedniki w formacie MX (ISO 20022) w sieci SWIFT. Komunikaty zostały pogrupowane według ich roli w procesie płatniczym.

 
Etap procesu Format MT Format MX Opis

1. Inicjacja płatności przez klienta

MT101

pacs.008

Płatność klienta – wysyłana między bankami w imieniu klienta

2. Przetwarzanie płatności

MT103

pacs.008

Płatność klienta – wysyłana między bankami w imieniu klienta

MT202/205

pacs.009

Płatność banku/instytucji finansowej – przelew środków własnych między instytucjami finansowymi

MT204

pacs.010

Polecenie obciążenia między instytucjami finansowymi

3. Raportowanie i wyciągi (dla klienta)

MT940/950

camt.053

Wyciąg na koniec dnia

MT941/942

camt.052

Wyciąg śróddzienny (w ciągu dnia)

MT900/910

camt.054

Potwierdzenie uznania / obciążenia rachunku

4. Zarządzanie i wyjątki

 MT192

camt.056

Potwierdzenie uznania / obciążenia rachunku

MT103/202 ret

pacs.004

Zwrot płatności (np. z powodu błędnych danych. Jest to nowy, dedykowany komunikat do obsługi zwrotów, znacznie bardziej ustrukturyzowany niż poprzednie metody)

-

pacs.002

Raport statusu płatności (nowy komunikat informujący np. o odrzuceniu płatności)

Migracja na standard ISO 20022 to proces rozłożony na lata. Aby dać Państwu pełen obraz transformacji, poniższa tabela przedstawia kluczowe kamienie milowe – zarówno te, które już miały miejsce, jak i te, które są jeszcze przed nami.

 
Data System płatniczy Opis zmian

Marzec 2023

SWIFT

Start okresu przejściowego. Banki na całym świecie mają obowiązek odbierania komunikatów w formacie MX.

Wrzesień 2025

SORBNET

Migracja systemu na nową platformę działającą w oparciu o standard ISO 20022.

Listopad 2025

SWIFT

Zakończenie okresu przejściowego. Komunikaty MT z grup 1xx i 2xx zostają wycofane. Format MX staje się obowiązkowy w komunikacji międzybankowej.

Listopad 2026

SWIFT / SEPA / SORBNET

Wprowadzenie nowej wersji standardu MX. Kluczowa zmiana to wycofanie obsługi adresu nieustrukturyzowanego.

2027 (plan)

Elixir

Planowane wdrożenie pierwszej wersji systemu opartej na komunikatach XML (jeszcze nie w pełni zgodnych z ISO 20022).

Po 2027 (plan)

Elixir

Planowane wdrożenie pełnej zgodności ze standardem ISO 20022.

Dalsza przyszłość

Express Elixir

Ewentualne zmiany (Express Elixir nie jest obecnie objęty planem migracji na ISO 20022).